Met de Fruitwerkgroep van Velt-Beernem op stap

Bezoek aan het Bio-fruitbedrijf van Jos Swillen te Bekkevoort, op de Pellenberg na, het hoogste punt van het Hageland (87 m).

Gestart in 1986, kweekte hij geïntegreerd, schakelde in ’99 over naar Bio samen met 4 andere collega’s in de streek. Wil nu bio-dynamisch gaan telen onder het Demeter keurmerk. De aanpak in Oostenrijk was inspirerend. Hij zag hoe snoeien met de maankalender invloed heeft op de boom. Over het nut van de preparaten heeft hij nog twijfel.

De controle van Blik, die de bioproductie kontroleert bij de producent en in het verkoopscircuit, vindt hij accuraat. Voorlichting ontvangen zij vooral van Marc Trapman.

De teler is vol lof over de steun van Colruyt die ze van bij ’t begin in de overschakelingsfase gekregen hebben. De 50 ton van vroeger vielen terug naar 20 ton, met meerdere problemen, om dan terug te stijgen naar 30 ton. Nu is er veel meer arbeid nodig dan vroeger. Het bodemleven is stukken verbeterd.Het spuiten met zwavel en de toegelaten 6 kg koper, verdeeld over verschillende sproeibuurten, is hiervoor geen bedreiging.

10 Ha fruit: klassieke rassen: Jonagold Dacosta, Elstar, Boskoop en Greenstar. Plus nog wat Conference en Lucas. Met de resistente nieuwe rassen als bv Topaz is er te veel bewaarrot (Gloeosporium). Belgica is in bio te klein en te schurftgevoelig. Kanzi is de lekkerste appel, maar bio niet te telen wegens veel te veel schurft. Zari als zomerras?

Bemesting: biochampignonmest of kippenmest (12 ton). In ’t voorjaar nog wat bloedmeel als stikstofbron voor een betere groeistart.

Ferromoonverwarring van fruitmot en vruchtschilvreter met een Chinees product met 800 nesteltjes per Ha. Zeer straf spul. Doen het met rubberen handschoenen en oude kleren die daarna bij de afval gaan, anders blijven ze blijvend belaagd door de vlindertjes. De lokstof is zelfs nog wat effectief het volgende jaar. Afwisselend wordt tegen fruitmot, die de wormstekigheid veroorzaakt, ook met Carpovirusine gespoten in 4 beurten.

Vroeger veel last van woelratten; nu al twee jaar geen probleem meer. Is het dank zij de vossen en de zich uitbreidende steenmarter? Kraaien en kauwen doen erg veel schade, vooral aan de peren.Waarom blijven dit beschermde vogels? Zij verjagen de torenvalken. Buizerden die zich in de streek vestigen worden afgeschoten door de jagers.

Op het bedrijf toonde hij de efficiënte rijenpoetser van Italiaanse makelij. Na de pluk worden de rijen toegedekt naar de bomen toe. In het voorjaar haalt men de bedekking weer weg. Tevens heeft men dan een zwarte strook en is er minder bevriezingsgevaar.

Er was pas een tweedehandse, moderne sorteermachine aangeschaft. Er zijn 2 koelcellen voor korte bewaring. Voor de lange bewaring gaat men naar de veiling van Glabbeek.

We werden nog vergast op een bekertje appelsap: eenzijdig erg zoet. Ik verkies mijn sap van een groot sortiment appelen met meer ondersteunend zuur. Velen proefden de pas geplukte Elstar, mooi op kleur en al heerlijk smakend.

Naar mijn mening bezochten we hier een voorbeeldbedrijf op biogebied. Jos maakt ook deel uit van het bestuur van Belbior, de vereniging van de Vlaamse biotelers.

P.S. de gefotografeerde appel vertoont priksporen van de appelbloesemkever

Na de middaglunch op het domein ‘Het Vinne’, provinciaal domein in de stad Zoutleeuw, was er wat tijd voor verkenning. Tot aan de hoogstamboomgaard aan de overzijde ben ik niet geraakt. Achter de motte, een terp waarop in de middeleeuwen een versterking stond is er een nieuwe hoogstamboomgaard aangelegd in een schapenwei. Ik schat een zevental jaar geleden. Enkele bomen waren al goed geladen. Men snoeit zodanig dat men meer hangende takken kan bekomen wanneer deze gaan dragen.

Te Rijkel, het domein dat we vervolgens bezochten met Willy Vandormael, viel mij deze boomvorm nog sterker op.

Hier gaat begin juli al een aantal jaren de ‘Dag van de Kers’ door.

Willy vertelde over het probleem met een speciale aantasting van de kersenbomen. Het kleine kersenvirus, beter bekend onder zijn Engelse naam ‘Little Cherry Virus’. Op het zicht is aan de boom niet veel te merken, doch de vruchten blijven klein en smakeloos. Het is begonnen bij de hoogstam, maar tast nu ook de laagstam aan en wordt een groeiend probleem. In sommige streken van British Columbia, Canada, ruimt men gedwongen alle kersenbomen op, ook de Japanse kersen, die geïnfecteerd kunnen zijn, maar wat men niet kan zien, en is er een wachttermijn van 5 jaar voor heraanplant.

Willy heeft de rassen, telkens in drievoud, die hier staan zelf geënt. Hier staan bv van de eerste Regina’s (kers). Bij de appels proefde ik al een goed smakende Reinette Descardre.

We stonden stil bij 2 bomen Bramley Seedling. De ene was groen zoals men die gewoonlijk ziet.(Ze leken mij hier wel iets lichter groen dan die bij mij). De vruchten ernaast waren veel meer gekleurd. Men is er nog steeds niet uit of het wel een Bramley is.

De laatste halte was het Fruitmuseum in Borgloon.

Willy Vandormael, die er de bezieler van is, wist boeiend over de verschillende oude attributen te vertellen, te beginnen bij een oude veilingsklok. Nu koopt men soms erg grote hoeveelheden via het internet en gelijktijdig verbonden met de verschillende grote veilingen.

De ruimte is hier beperkt, maar draagt bij tot de authenticiteit.

Wellicht krijgt men een veel ruimer pand als de stroopfabriek van Borgloon – je weet wel het oude gebouw dat door de mobilisatie van het Limburggevoel – verkozen werd tot het belangrijkste erfgoed van Vlaanderen, terug opengaat.

We namen met een dankbaar gevoel afscheid van Willy Vandormael, die deze week op 3 september 77 werd. Hij had zijn handen vol met de kooplustigen van de streekproducten.

Het meest aftrek hadden de stroop en de vliersiroop.