Open Deur bij Karel Martinet door de Stichting Landschapsbeheer Zeeland te Heikant Hulst

27 september, schitterend Herfstweer

Een tot in de puntjes verzorgde ontvangst

Hier was tot kort na de oorlog een vlasbewerkingsbedrijf gevestigd. Bolle, familie van ons, had op De Reiger te Ichtegem een gelijkaardig bedrijf. Ik heb als kind dikwijls naar het zwingelen staan kijken, het wegslaan van de lemen, de gebroken, houtige omhulsels van de vlasdraad. Tijdens de wintermaanden werd een soort ketel gevuld met lemen omgekeerd op de Leuvense stoof gezet. De lemen brandden gedurende lange tijd en gaven extra warmte. Over meerdere vlasbewerkingstoestellen werd uitleg gegeven door vakmensen uit de tijd.

De 100 jarige, machtige schuur vormde een bijzonder attractiepunt. Op de oude dorpsvloer werd het dorsen met de vlegel (vlei in het West-Vlaams) gedemonstreerd. Bij ons thuis werd nog gedeeltelijk gedorsen tijdens de oorlog.

Voor de oorlog al had de dorsmachine haar intrede gedaan. Uit mijn prilste kinderjaren herinner ik mij nog “Den Duvel” met indrukwekkende zwarte snoet die met een brander verhit werd. Met alle beschikbaar volk werd aan de lange, brede aandrijfriem tussen de stoommachine en de dorsmachine getrokken om het aandrijfmechanisme op gang te trekken.Tegen het begin der oorlogsjaren werd die stoommachine al vervangen door een speciale tractor.

Een van de laatste dorsmachines kon men in de wei aan het werk zien. Voor de bediening was maar één man meer nodig, plus de man op de schelf om de schoven met de vork toe te leveren. Bij volle werking is er nog iemand nodig bij het graan en bij het geperste stro.

Voor mij het interessantste was echter de kennismaking met de Mobipers, een complete sapbereidingsmachine van een jong echtpaar uit Zoelen bij Tiel, de Betuwe, de fruitstreek van Nederland.

Zie www.mobipers.nl

De machine werd naar eigen ontwerp van de man gebouwd en is nu voor het tweede jaar in bedrijf. De capaciteit is 500 l per uur. Het sap komt in een bag-in-box van 5 l met tapkraantje. Blijft 2 j goed, geopend tot 8 weken.

De NBS heeft dit najaar ook hen voor een paar dagen ingehuurd, naast iemand van Aken, met een iets minder grote capaciteit, voor nog een 5 tal dagen. De bedoeling van de NBS is om volgend jaar over een eigen sapmobiel te beschikken. Men dient vooraf in te schrijven met minimum 75 kg en zich op het uitgestippelde moment aan te bieden.

Het rendement sap zou 70 % bedragen. Ik kon 190 l sap inladen.

Er waren nog andere werkende toestellen als bv een haverpletter. Verder tochten met de huifkar. Meerdere standen, waaronder een fruitstand van de Stichting Landschapsbeheer Zeeland. Dit is een recent initiatief, gecoördineerd door Theo Aernoudts.

Karel verzorgde geleide rondleidingen. Ik kon mij aansluiten bij de eerste, die na veel omzwervingen via gebouwen en demonstraties tenslotte eindigde in zijn tuin. Dank Karel voor de boeiende uitleg.

Voor verdere, gelijkaardige manifestaties zie www.landschapsbeheer.nl/zeeland

FOTO’S

Verwelkoming door de familie

Karel Martinet deed de boeiende rondleidingen

Dorsen met de vlegel

De 100 jarige schuur

Dorsmachine

Mobipers

Mobipers

Mobipers

Eddy Dobbelaar gaf uitleg op de fruitstand