Op Bezoek in de Boomgaard van Fik Denissen

te Wommelgem

(11 september)

Fik volgde rond 1980 met enkele andere veltleden de opleidingscursussen van de NBS. Zij namen het initiatief om een eigen fruitwerkgroep op te richten, geanimeerd door Paul Bekaert, die vandaag ook van de partij was. Die groep (ik was er vanzelfsprekend bij, maar had de opleiding niet gevolgd) heeft ongeveer 10 jaar gefungeerd, een hele tijd in ’t Pleintje te Deurne, om te eindigen in Schildehof. We waren er op ’t einde niet langer welkom omdat er niemand van Schilde meer bij was.

We proefden en beoordeelden heel wat fruit, vooral appelen en in het winterseizoen werden veel enten uitgewisseld. Ik herinner mij vooral de eerste maal op het marktplein te Edegem. Een koude en natte bedoening.

Daarbij kwamen snoeidemonstraties, entlessen en bezoeken. Meermalen stond de bio-boomgaard van de gebroeders Vereyken te Berlaar op het programma.

Het was lang geleden dat ik in de boomgaard van Fik kwam. Dertig jaar terug kreeg ik van hem een lekkere perzik die het ongeveer 20 jaar uithield. De oorspronkelijke vruchten dateren nog van zijn grootouders die ermee 100 jaar terug naar de markt in Antwerpen trokken.

Uit historische bronnen zou het misschien over het ras Gros(se) Mignonne gaan?

Fik heeft dit ras via zaaien steeds verder gekweekt. De vrucht komt vrij getrouw terug. Het is een witvlezige vrucht. Hij onderscheidt wel twee types: een met een roodachtige steen en een meer gekleurd vel en een met een witter vel en een wittere steen. Het zijn zeer sappige, lekkere vruchten die in smaak niet veel van elkaar afwijken.

In ’t totaal heeft Fik 22 bomen staan. Er is wel een zekere variabiliteit. Dit jaar valt de rijpheid rond 10 september.

Mij viel op hoe gezond de bomen er uitzien. Eén boom viel wel uit de toon met tot boven verschrompelde bladeren. Was dit nu spint of meeldauw? Daar de aantasting tot boven liep, is dit waarschijnlijk meeldauw. Bij A Hallemans ‘Plantenziekten’ lees ik: Spaerotheca pannosa var. Persicae. Bladeren en scheuten witbepoederd en misvormd. Later op de perziken grote, bleekbruine vlekken die inrotten, soms ook gomdruppeltjes op de schil. De schimmel overwintert tussen de knopscheuten.

In buitenlucht zou dit minder voorkomen. Bomen in kassen zouden er meer onder lijden. Is de meeldauw te wijten aan het warme weer dat we tot vorige week kenden?

=Zijn perziken zijn wel vrij onderhevig aan de krulziekte in het voorjaar. Fik besteedt vrij veel aandacht aan het afplukken van de sterk aangetaste bladeren en het uitdunnen van de vruchten (om de 25 cm). Snoeien gebeurt enkel tijdens het groeiseizoen, te beginnen rond het uitbloeien.

Ik heb enkele stenen mee die best direct uitgeplant worden zonder ze te laten indrogen.

Op zijn stuk grond van een halve Ha staan ook verschillende, goed beladen notenbomen.

Zijn appelbomen dateren meestal van de aanvangsperiode van de fruitwerkgroep: Gravenstein, Jan Steen (machtige boom), Boskoop, Jacques Lebel, Bramleys’ Seedling, Dubbele Bellefleur, Berglander, Stark Earliest (nog een vrucht gevonden!), Bismarck (Hierbij een opmerking: één van de twee bomen staat pal onder de hoogspanningsleiding die boven het perceel loopt en ziet er veel minder fleurig uit dan de andere. Anderzijds een notenboom, eveneens er pal onder, groeit er formidabel onder!), verder de appel Wealthy, en een roodkleurende Mac Intoshachtige, met typische smaak, die niet iedereen waardeert.

Bij het kleinfruit behoren de rode bessen tot het ras Rovada. Enkele struiken dienen nog geplukt te worden. De zeer rijpe, donkere bessen, aan lange trossen hebben een zachtere smaak, nog geen spoor van rotting (botrytis) door de regen van de laatste dagen. Wij ook hebben geluk; geen regen deze namiddag tijdens ons lang bezoek.

Het perceeltje zwarte bessen, alhoewel maar een zestal jaren oud, voldoet niet. Blijkbaar ook maar één ras, allemaal bruine bladeren: meeldauw en roest?

Louis heeft een grote perzik meegebracht. Hij heeft die gemeten: 77mm en 215gram. Hij heeft dit jaar voor ’t eerst een 5 tal vruchten. Eén jaar na het nemen van de enten was de moederboom bij een kennis dood. We vinden het een goed smakende vrucht, witvlezig met een rode steen-zie foto- met vast, weinig sappig vlees en een zeer zachte vruchthuid die makkelijk mee te proeven is.

Paul Bekaert had enkele Bühler Frühzwetsche meegebracht. Goede smaak, maar het waren zijn “eerste vruchten in twintig jaar”. En zeggen dat zijn grond in Ranst een geschikte leemgrond is voor pruimen!?

Louis heeft meerdere chips gezet. Van onderstammen zaailingen is Fik immers goed voorzien. Tussen haakjes, alhoewel de meeste perziken gemakshalve op de pruimenonderstam St Julien A geënt worden, is het veel beter te enten op een perzikzaailing. (Zie verslag Ludo Rosseel en NBS Gelrode).

Fik heeft de hoogste plukladder (13 sporten). Hij heeft de verbrede steun onderaan nog verbreed met een zwaardere verlengbalk die hij al twintig jaar conserveert door die jaarlijks in te strijken met olijfolie. De ladder blijft jaar in jaar uit buiten liggen! (Zie foto’s). Paul demonstreerde hoe hij gelegenheidshelpers verplicht eerst met hun lichaam te zwieren om te constateren of de ladder wel stevig staat. De aanwezige tuinbouwleraar toonde hoe je voor de opgestelde ladder moest staan om te zien of die de gewenste spreidstand had. Als je je armen vooruit strekt moeten die de ladder raken.

Als frambozen heeft hij enkel zomerframbozen. Ik kan hem nog verblijden met herfstframbozen!

FOTO’S

Louis heeft een grote perzik bij, 1 van de vijf van de eerste dracht. Fik en Paul kijken toe.

Onderaanzicht

Bovenaanzicht

Fik heeft zijn nieuwe aardbeiplanten nog in grote potten staan tot het nieuwe perceel klaar is. De beworteling in stenen potten is duidelijk beter dan in plastiek potten.

In stenen pot

In plastiek

Fik met plukstok

Een voorjaarse, al vertakte scheut heeft een eigen naam: syleptische scheut.

Ter vergelijking : een vertakte en onvertakte scheut naast elkaar.

Fik met Paul Bekaert

De verzwaarde en verlengde steunvoet van zijn plukladder.

De juiste spreidstand van de ladder is wanneer men met de armen juist de sporten raakt.

Fik op zijn plukladder van 23 sporten, de hoogste die men kan aanschaffen.

Idem

Een roodvruchtige kloon.

De enige, ongezonde boom trekt de aandacht. De 21 andere staan er kerngezond bij.

Door meeldauw aangetaste tak

Aangetaste vrucht met bruine vlekken.

Zijn notenbomen dragen geweldig, doch er zijn ook aangetaste vruchten. Hier waarschijnlijk bacteriebrand (Pseudomonas (Xanthomonas) juglandis. Op de vrucht: zwarte, natte, rottige vlekken. Bij vroege zomerinfectie dringen de bacteriën door de schaal. De noot verrot en verslijmt. Op de bladeren kleine, bruine vlekjes. Bij sterke aantasting bladval.

(Uit Plantenziekten van A. Hallemans)

Bovenkant meeldauwboom

Idem

Gezonde tak

Louis zet een chip

De geplaatste chip

Nu nog inbinden

Afgewerkt. De knop groeit door de afplakking in het voorjaar. Dan moet meteen de tak erboven afgeknipt worden

Nieuwe spruit

Fik